Bilim Sayfasi

Sayfa 107-110-115 -117-120-123-126 - Edebiyat Lise2 Etkinlikleri

20/2/2009 ·

SAYFA 107:

1.Cemşidin rüyasında gördüğü kıza aşık olması

2.Cemşidin bu kızın anadoluda olduğunu öğrenmesi ve önce çine oradan anadoluya geçmesi
b.Bu olaylar hayal gücünün ürünü olduğu için yaşanamaz.
c.Cemşidin rüyası

5.ETKİNLİK
a.Yazıya geçirildiği dönem ile tema arasında bir bağ yoktur.Bu durum temanın iran edb.alınmasından kaynaklanır.
b.Kişiden kişiye değişir.

3.Aşk teması çok sık işlendiği için evrenseldir diyebiliriz.

4.Metnin yapısını oluşturan ögeler;Olay örgüsü,mekan,zaman,kişiler
Metnin yapısını oluşturan ögeler arasındaki ilişkiler;Ögeler metnin temasını vermede birer araçtır.

5.
Kişiler;Cemşi,Hurşid,Kayser
Kişilerin özelikleri;Çin hükümdarının oğlusur.Zorlu yollardan geçip Hurşid için mücadele veren kahramandır.
Hurşid;Cemşidin rüyasında görüp aşık olduğu kız.
Kayser;Hurşidin babası
Kişilerin işlevi;Cemşid;Mesnevinin baş kahramanı
Hurşid;Baş kahraman
Kayser;Yardımcı kahraman.

b.Değişen hayat şartları nedeniyle etkisi yoktur.

6.Cemşid için derdinin dermanı yoktur onu nasıl anlatayım.

7.Kayser///sarayına///gelince mekanların sadece adı verilmiştir.Belirsiz bir zaman anlayışı vardır.

8.Hindistandan çıkıp çine geldi.

9.Kahramanların mekanın ve zamanın ayrıntılı tasvirleri yapıldı.Metnin tamamı nesir şeklinde olurdu.

10.Günümüze gelinceye kadar bazı söz değişiklikleri oluşur.
bazı yabancı sözlü kelimeler kullanılmıştır.

11.Sade bir dil kullanmıştır.
Klasik türk edebiyatı şairidir.


SAYFA 110:

BATTALNAME
Anlatım özellikleri-(nesir)
Dil özellikleri-(sade)
Kahraman özellikleri-(kahraman,cesur)

DANIŞMENDNAME
Anlatım özellikleri-(nesir)
Dil özellikleri-(sade)
Kahraman özellikleri(kahraman)

DEDE KORKUT
anlatım özellikleri-(nazım ve nesir)
dil özellikleri-(sade)
kahraman özellikleri-(cesur)

CEMŞİD Ü HURŞİT
Anlatım özellikleri-(nazım)
Dil özellikleri-(ağır)
Kahraman özellikleri-(kahraman ve aşık)

SAYFA 111:

1-E
2-E
3-E
6.Yanlış
Doğru
Yanlış
Doğru

SAYFA 113:
HAZIRLIK:
1.Ayağını yorganına göre uzat : Harcamaların maddi güce göre yapılması gerekir.
İşleyen demir pas tutmaz : Çalışan insan körelmez.
Kişi ne yaparsa kendine yapar : İyilik yapan iyilik bulur.
Damlaya damlaya göl olur : Küçük birikimler zamanla çoğalır.

2.soru
Baklava

Hoca akşamleyin eve doğru yürürken, baklava seven bir köylüyle karşılaşır.
-Hoca, kısa bir süre önce bir adam büyük bir tepsi baklava götürüyordu...
-Beni ilgilendirmez!
-Fakat adam tepsiyi sizin eve götürüyordu.
-O zaman seni ilgilendirmez!


SAYFA 115:

2.Hacı bektaş-ı veli, eserini döneminin tasavvuf ve hayat anlayışını, ilahi aşkı ve bu aşkın verdiği coşkuyu, İslam inancının kaynaklarını öğretmek amacıyla yazmıştır.

3.Cümleler kısa ve açıktır.
Eserde kullanılan dil, son derece anlaşılır ve sade bir dildir.

1.Üstteki paralel çizgiler; akıl, utanma-haya, ilim, iman
Alttaki paralel çizgiler;öfke, aç gözlülük, haset, şüphe
Ana düşünce; İman rahmani,şüphe şeytanidir.
2.Dönemin tasavvuf ve hayat anlayışını ilahi aşkı ve bu aşkın verdiği coşkuyu, islam inancının kaynaklarını öğretmek amacıyla yazmıştır.
3.Makalatın Özellikleri:
Eserde sade, anlaşılır bir dil ve kısa cümleler kullanılmıştır. Bazı sözcüklerin günümüze gelinceye kadar bazı ses değişikliklerine uğradıkları görülmektedir.

SAYFA 116:

4.13. ve 14. yüzyıl öğretici metinleri==>>
*manzum metinler(şiir)
*mensur metinler(düz yazı)

5.Tasavvuf Geleneğine bağlı kalınarak oluşturulmuştur.

MANIKU TAYR Eserinin Anlamı
Mantıku't Tayr : Kuşların konuşması
Menzil:1.yollardaki konak yeri 2.ev 3.bir günlük yol, konak 4.mesafe.
Zer-nigar:Altınla işlenmiş yaldızlı.
Şah-var:1.şaha ve hükümdara yakışacak surette 2.iri ve iyi cins inci
Mah-ruy:Ay yüzlü,yüzü ay gibi olan,güzel
Rumuz:İşaretler,manası gizli olan sözler
Sayru:Hasta

ŞİİR ANLAMI
YOLA NE KONAK ÇIKTI NE NİŞAN
HER KUŞUN YÜREĞİNDEN BİR FERYAT ÇIKTI

YEDİ YIL BÜLBÜL GİBİ UÇTULAR
BİRAZ OLSUN GÜLEREK GİTMEDİLER.

BİRİ YALDIZLI BİR SARAY GÖRDÜ
ŞAHLARA YAKIŞIR ŞEKİLDE İNİVERDİ

BİRİ BİR AY YÜZLÜ GÖRDÜ
YOLUNU ONA DAYADI VE ONU İSTEDİ

BİRİNİ BİR DAĞ BAŞINDA KURT YEDİ
BİRİ BEN GERİ DÖNECEĞİM DEDİ

BAZILARI HASTA OLDU KALDI
BAZILARIDA HİÇ İLERİYE GİDEMEDİ

100.000ER YOLDA CAN VERDİ VE
KİMSE BU SIRRIN NE OLDUĞUNU BİLEMEDİ.....

SAYFA 117:

Üstteki paralel çizgiler

İlki; Nasrettin hoca
İkincisi; Cenazesinin
Üçüncüsü; Vefasızlığını görünce

Alttaki paralel çizgiler(sondan başa doğru yazılcak)
Üçüncüsü; gelip kendi haber verir.
İkincisi; kaldıracağını düşünür.
İlki; bir gün ölür.

ANADÜŞÜNCE;kendi işini kendin gör.

7.soru
Nasrettin hoca fıkraları yüzyıllar boyunca kuşaktan kuşağa anlatılarak günümüze kadar ulaşmıştır.Bu nedenle Nasrettin hoca fıkraları "sözlü gelenek"e bağlı kalınarak oluşturulmuştur.


SAYFA 119:


a.Konuları bakımından öğretici metinler;
*Tıp metinleri
* dini metinler
* İslam menkıbeleri
* öğüt ve bilgi verici metinler

b.Sade ve anlaşılır bir dil kullanılmıştır. Cümleler kısa ve açıktır. Bu dönem öğretici metinleri din tasavvuf tıp ve tabiat konularında yazılmıştır. Bu yüzyılda yazılan öğretici metinler aydınlatıcı ve yol gösterici metinlerdir.

ÖLÇME DEĞERLENDİRME
1.A
2.T A S A V V U F
3.E
4.Makalat adlı eseri...Hacı Bektaş Veli...yazmıştır.
14. yüzyıl öğretici metinleri anlatım biçimleri bakımından...manzum..ve...mensur...olmak üzere iki gruba ayrılır.

SAYFA 120:
120 deki 5.sorunun cevabı şöyle olacak
D-Y-D-D-Y-D-Y (emin değilim... )

SAYFA 120:
Etkinlikler

1.ETKİNLİK;
Aşk temasının işlendiği günümüz şiirlerinden örnek;

AŞK ŞARKISI;
Bir sen bir ben sevgilim birde bu bahar...
Neyleyim sen güzelsin bende gençlik var
Ölüm gibi mukadder bir yol ki bu aşk ,
Ucu ta Leyla ille Mecnuna çıkar...

2.ETKİNLİK;

Hayatı:
1526 yılında İstanbul'da doğduğu tahmin edilmektedir, kesin bir tarihi yoktur. Bâki'nin asıl ismi Mahmud Abdülbâki'dir. Aslında fakir bir ailenin çocuğu idi, babası müezzinevetti. Çocukluğunda saraç çıraklığı yapmıştır. Eğitime, ilme olan büyük tutkusu fark edilmeye başlanınca ailesi medreseye devam etmesine izin vermiştir; zira başlarda medreseye kaçak, ailesinden gizli gitmekteydi. Gayretleri ile iyi bir eğitim görmüş, dönemin ünlü müderrislerinden ders almıştır. Eğitimi boyunca şiire olan ilgisi giderek artmış ve güçlü kaleminin ünü de yavaşça yayılmaya başlamıştır. Eğitimini tamamladıktan sonra çeşitli medreselerde müderrislik yapmıştır. Hayatı boyunca çeşitli dönemlerde kadılık, kazaskerlik gibi makamlarda devlet hizmetinde bulunmuş, yaşlılığında Şeyhülislam olmak istese de bu göreve getirilmemiştir. 1600 yılında, İstanbul'da vefat etti. 16. yüzyılda şairler sultanı olarak anılan şairimizdir.

KADILIK:Günümüz mahkemelerindeki hakim sözcüğüne o dönemde karşılık gelen kelimedir.

Çalışmaları:
Bâki Osmanlı'nın en güçlü devirlerinden birinde yaşamıştır, bu da pekâla onun şiirlerine ve şiirlerinde kullandığı temalara yansımıştır. Aşk, yaşamanın zevki ve doğa şiirlerinin başlıca konularıdır. Her ne kadar şiirlerinde tasavvuf etkisi veya tema olarak tasavvuf bulunmasa da, tasavvufta da özel bir mahiyeti olan aşk mefhumunu sık sık konu alması itibariyle, dîvânı mutasavvıflar tarafından çok sevilir. Tekniği güçlüdür, şiirlerinde yakaladığı ahenk ve akıcılık fark yaratır. Dil kullanımında çok yeteneklidir. Şiirlerinin oluşturduğu tını, musiki de şiirlerinin farklı bir özelliğidir. Türk, Divan şiirinin dönemin ünlü akımları ve eserleri seviyesine ulaşmasında çok büyük katkısı olmuştur. Eserlerinden biri de Kanunî Sultan Süleyman'ın vefatı üzerine yazdığı "Mersiye-i Hazret-i Süleyman Han" isimli mersiyedir. Bu mersiye hem teknik olarak güçlü yapısı hem de ahengi ve dönemin ruhunu, özellikle edebiyat tarzını, güzel bir şekilde ifade ettiği için en ünlü mersiyelerden birisi olmuştur. Şiirlerinde İstanbul Türkçesini başarıyla kullanmıştır. Ahenk ve musukiye önem vermiş; söz seçiminde titiz davranmıştır. Genellikle din dışı konuları işlemiştir.

Başlıca Eserleri:
Dîvân-(4508 beyitlik, en önemli eseri)
Fazâ'ilü'l-Cihad
Fazâil'i-Mekke
Hadîs-i Erbain Tercümesi
Kanuni Mersiyesi

Eserlerinden Örnek:
"Yârdan cevr ü cefâ lûtf u kerem gibi gelür
Gayrdan mihr ü vefâ derd ü elem gibi gelür


Firkat-ı yâr katı zâr u zebun itdi beni
Döymeyem mihnet-i hicrâna ölem gibi gelür


Uydurup leşker-i uşşâkını ol şâh-ı cihân
Nâz ile salını salını alem gibi gelür


Dil-i pür-hûn elem-i aşkun ile cûş ideli
Çeşme-i çeşmün akan suları dem gibi gelür


Bâkıyâ hangi gönül şehrine gelse şeh-i aşk
Bile endûh u belâ hayl ü haşem gibi gelür"

SAYFA 122:
Gazelde geçen "Musikar" anlamı:

Musikar
GERÇEK ANLAMI:Efsanevi kuş
ŞİİRDEKİ ANLAMI:Vücut
GERÇEK ANLAMDA ÖRNEK KULLANIM:Musikar efsanevi bir kuştur.
MECAZ ANLAMDA ÖRNEK KULLANIM:Öyle güzel sesi vardı ki Musikar'ı andırdı.


SAYFA 123:

Birim Değeri; Beyit
Birim Sayısı;5
Birimlerde Anlatılanlar;
1.Şair sevgilinin yüzünü açmasını ve yürümesini bahçedeki varlıkların bunu görmesini istemiştir.
2.Bu beyitte ise, şair aşk aşka sevgilinin aşkından düştüğünü ve amansız bir dert olduğunu anlatmıştır.
3.Sevgilinin aşkınkından perişan olduğunu anlatmıştır.
4.Duyduğu aşktan dolayı kaburga kemiklerinin bile sayılabileceğini ve bu ahliyle musikara benzediğini anlatmıştır.
5.Güzellere acımasız, şefkatli değilller demenin yanlış olduğunu vurgulamaktadır.

TEMA;Aşktır

ç.Beyitlerin yerlerini değiştirdiğimizde anlamda bi değişiklik meyadana gelmez çünkü beyitler kendi arasında uyumludur.

d.Yaşanması mümkün değildir çünkü hayali unsurlar vardır.

e.(Egazel nazım şeklinin özelliklerini yazcaksınız bunu bulabilirsiniz.)

f.İkisininde nazım şekli gazel nazım birimi beyit temaları aşk ölçü aruzdur.

SAYFA 124:
2.Soru
Ses benzerlikleri ve ahengi sağlayan unsurlar var.


SAYFA 125:
4.Soru
Gül ve nesrin:Sevgilinin yanağı
Servi ve sanavber:Sevgilinin yürüyüşü
Gülnar:Rengi ve şekli dolayısıyla aşığın vücudundaki yaralar.


SAYFA 126:
8.Soru
Bakinin gazeli yapı bakımından divan şiir geleneği yansıtmaktadır.Anlatımdaki sanatlı ve manzumlara dayalı ifadelerin yanı sıra ahenk bakımından da çok güçlü olan gazelde aşk teması işlenmiştir. Şair aşk temasını aşık ve verfasız sevgili etrafında işlemiştir.Temanın işlenmesinde manzumların yanı sıra şairin hayal gücünün de etkisi vardır.