Bilim Sayfasi

Sayfa 128-130-133 - 10. Sınıf Edebiyat Kitabı etkinlikleri

20/2/2009 ·

SAYFA 128'deki
27. ve 28. beyitlerdeki söz sanatları:

27.Beyit
Sensen ol bahr-ı keramet kim şeb-i Mirac’da
Şebnem-i feyzün yetürmiş sabit ü seyyara su

Söz Sanatları:
Tenasüp: Bahr, su, feyz, şebnem kelimeleri arasında yapılmıştır. Bunlar su ile ilgili kelimelerdir.
Teşbih-i Beliğ: Hz. Peygamber’in keramet denizine benzetilmesi (Bahr-ı keramet)
Tezat: Bahr ve şebnem kelimeleri arasında

28.Beyit
Çeşme-i hurşidden her dem zülal-i feyz iner
Hacet olsa merkadün tecdid iden mimara su

Söz Sanatları:
Tenasüp: Mimar, merkad, tecdid, zülal ve çeşme kelimeleri arasında
Teşbih: Güneş çeşmeye benzetilmiş. Güneş ışıkları zülale benzetilmiş.

SAYFA 129
16.beyitte söz sanatı:

Su temiz tabiatını âleme aydınlık (berrak) kılmış ve Hazret-i Muhammed'in, yoluna girmiştir.

Şair bu beytinde su ile Hazret-i Muhammed'e uyan, onun yolunda giden mümin arasında bir münasebet buluyor. Temizlik dolayısıyle İslâmiyet suya büyük önem verir. Su maddî ve manevî temizliğin sembolüdür. Suyun vasıflarından biri berrak oluşudur. İyi mümin de öyledir. Onun gönlü de su gibi aydınlık, herkese açıktır. Kinaye sanatı vardır.


SAYFA 130:
4.sorunun cevabı:
Ahmeti muhtar, Habiballah, Harelbeşer, Miraç sözcükleri.

SAYFA 130:

4 ve 5. ETKİNLİKLER

1.ETKİNLİK
ç.Kasidede her beyit anlam bakımından birbirinden bağımsız ** her beyit kendi içinde bir bütündür kasidede beyitler arasında ses ilişkisi su sözcüğüyle sağlanmıştır.

d.Şairin kişisel duyarlılığını ve hayal gücünü en iyi ifade eden beyit şudur.

'Dest busı arzusıyla ger ölsem dostlar
Kuze eylen topragum sunun anunla yara su'

Bu beyitte şair, sevgilinin elini öpebilmek için ölmeyi, mezarının toprağından yapılan testi ile sevgiliye su içirilmesini istiyor. Böylece sevgilinin elini öpebildiğini hayal ediyor.

e.Kasidenin Özellikleri Şunlardır;
-Devlet ve din büyüklerini övmek için yazılır.
-Beyit sayısı 30-99 arasındadır.
-Kafiyelenişi aa,ba,ca,da dır.
-Kasidenin ilk beyitine malta,son beyitine makta, şairin mahlasının geçtiği beyite taç beyit , en güzel beyte ise beyt'ül-kasid denir.
-Kaside:Nesib, Ginizgah, Methiye, Fahriye ve Dua olmak üzere beş bölümden oluşur.

SAYFA 130:
5.ETKİNLİK
5. Soru

Aruz ölçüsünün kullanılması, kaside nazım şeklinin kullanılması, sanatlı bir söyleyiş olması, arapça ve farsça kelimelerin kullanılması.

SAYFA 131:

6. HİSSETTİKLERİM:
Samimiyet
Sevgi
Özlem
Arzu
Heyecan

7.FUZULİ
Divan şiirinin en güçlü şairlerindendir.
Şiir tekniği çok güçlüdür.
Şiirlerinde tasavvufi konuları ele almıştır.
Şiirlerinde azeri türkçesinin özellikleri görülür.

SAYFA 133:

BİRİMLERDE ANLATILARLAR

Şiirin teması: Aşk
1.Şair, aşıkların ayrılık acısına sabredemeyeceğini anlatıyor.
Birim Değeri: Dörtlük
Birim Sayısı: Bir

2.İlahi aşk
3.Dilek (dua)
4.Aşk

ç.
1.Rubai: Ayrılık - Aşk
2.Rubai: Aşk Ateşi - İlahi Aşk
3.Rubai: Duam - Dilek
4.Rubai: Sevgili - Aşk

d.Gerçek hayatla ilişkilendirilebilir. Aşk ve aşkın halleri ile dua insan hayatında yer bulabilen durumlardır.

e.
Rubai Nazım Şeklinin Özellikleri:
-Nazım birimi dörtlüktür.
-Tek dörtlükten oluşur.
-aaba şeklinde kafiyelenir.
-Özel bir vezinle yazılırlar.
-Yoğun bir fikir örgüsü vardır, bu da ahengin sağlanmasını zorlaştırır.
-Tasavvuf, felsefe, dünya görüşü gibi pek çok konuda yazılırlar.
-Asıl söylenmek istenen 3. ya da 4. dizede söylenir.

2-
1.Rubai
-imiş: Redif
-an: Tam kafiye

2.Rubai
-ûr: Tam kafiye

3.Rubai
-dan sakla: Redif
-â: Yarım kafiye

4.Rubai
-dime ana: redif
-z: yarım kafiye

3."vâdi" ve "sanem" sözcükleridir.
Vadi: Ihlara Vadisi'ne düzenlenen geziye katıldık.
Şiir vadisinde o da kalem oynatmıştı.

Sanem: Puta tapınma ilkel kabilelerde de görülmektedir.
Put kadar güzel bir insanmış, dedi.

4-
1.Rubai: dil (gönül), bir insan gibi düşünülmüştür. Kişileştirme sanatı vardır.

2.Rubai
Dil-i bi-karar: teşhis
Fevvare-i nur: teşbih
Ateş-i aşk: teşbih

3.Rubai
Ya Rab:Nida (seslenme)
reh-i vadi-i rubai: teşbih
ta'n-ı har-ı nadan-ı dü-pa: teşbih

4.Rubai
Sanema: nida
Sanem: istiare

5)Nazım şekli, nazım birimi, mazmun ve sanatlar divan şiiri geleneğine aittir.